ประวัติคลองมหาสวัสดิ์

/ประวัติคลองมหาสวัสดิ์
ประวัติคลองมหาสวัสดิ์2018-11-28T21:04:41+00:00

ประวัติศาสตร์คลองมหาสวัสดิ์

“คลองขุดแห่งศรัทธา”

ประวัติการขุดคลองมหาสวัสดิ์ปรากฎชัดอยู่ในพระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์รัชกาลที่ 4 ของเจ้าพระยาทิพากรวงศ์มหาโกษาธิบดี (ขำ บุญนาค)  และในพระราชหัตถเลขาพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จประพาสมณฑลราชบุรี ร.ศ.128 (พ.ศ.2452) ว่า รัชกาลที่ 4 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าให้ขุดคลองและพระราชทานชื่อ “คลองมหาสวัสดิ์” ด้วยเหตุผลสำคัญคือ

เพื่อใช้เป็นเส้นทางหลักในการเสด็จพระราชดำเนินไปพระปฐมเจดีย์
และเป็นคลองเปิดที่ให้เป็นนาสำหรับแจกพระเจ้าลูกยาเธอ”

โดยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้เจ้าพระยาทิพากรวงศ์มหาโกษาธิบดี (ขำ บุนนาค) และพระภาษีสมบัติบริบูรณ์ขุดคลองมหาสวัสดิ์ขึ้นในวันที่ 13 กันยายน พ.ศ. 2402 แล้วเสร็จเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2403 และจัดทำผังแบ่งที่ดินริมคลองมหาสวัสด์เป็น 47 แปลงเพื่อให้กับพระราชโอรชและพระราชธิดา และตามริมคลองทุก 100 เส้นได้มีการสร้างศาลาสำหรับให้ประชาชนพักจำนวน 7 ศาลา เช่นศาลาที่สร้างเพื่อการกุศลสำหรับปลงศพคนของเจ้าพระยาทิพากรวงศ์ เรียกว่า “ศาลาทำศพ” หรือ “ศาลาธรรมสพน์” ในปัจจุบันและเป็นชื่อตำบลกับสถานีรถไฟในเขตตลิ่งชัน ธนบุรี หรือจะเป็นศาลาที่ได้เขียนตำรายาไว้เป็นกุศลเรียกว่า “ศาลายา” ปัจจุบันได้กลายเป็นชื่อตำบลและสถานีรถไฟ และ “ศาลาดิน” ที่ใช้เป็นสถานที่ฝังศพในสมัยนั้น ปัจจุบันเรียกชุมชนบริเวณนี้ว่า “ชุมชนบ้านศาลาดิน” คลองมหาสวัสดิ์ยังเป็นเส้นทางหลักเพื่อลำเลียงสินค้าสำคัญ เช่น ข้าว อ้อย ระหว่างแม่น้ำเจ้าพระยาและแม่น้ำท่าจีนอีกด้วย

ประวัติศาสตร์ชุมชนมหาสวัสดิ์ ณ ศาลายา

“ชุมชนแห่งศรัทธา…”

ชุมชนต่างๆ ริมคลองเกิดขึ้นหลังจากชาวบ้านย้ายถิ่นฐาน มีทั้งชาวจีนแมนจูที่เข้ามาขุดคลองต่อมาได้ขอเช่าพื้นที่ทำไร่สวนและค้าขาย และมีชาวไทยที่ย้ายมาจากริมแม่น้ำนครชัยศรี ดอนหวาย บางเตย  ตัวอย่างหนึ่งของการย้ายถิ่นฐานมาบริเวณชุมชนคลองมหาสวัสดิ์ละแวกตำบลศาลายาปัจจุบัน คือ ชุมชนวัดสุวรรณาราม

กลุ่มชาวบ้านกลุ่มนี้เมื่อย้ายมาตั้งถิ่นฐานแล้ว ได้มีศรัทธาร่วมกันและสร้างสำนักสงฆ์สุวรรณารามขึ้น จนถูกแต่งตั้งให้เป็นวัดในปี พ.ศ. 2424 จึงเรียกชุมชนนี้ว่าชุมชนวัดสุวรรณาราม และในสมัยพระครูวิชัยวุฒิคุณ (หลวงปู่ดี สุวัณโณ) เป็นเจ้าอาวาสที่วัดสุวรรณารามท่านได้รวบรวมกำลังศรัทธาในชุมชน และสาธุชนทั้งหลายอีกครั้ง เพื่อสร้างสาธารณกุศล บูรณปฏิสังขรณ์วัด สร้างศาลาการเปรียญ และยังสนับสนุนให้สร้างโรงเรียนแก่กุลบุตร-กุลธิดาได้เข้าศึกษาหาความรู้ จนวัดสุวรรณกลายหนึ่งในความภาคภูมิใจของชาวบ้านในชุมชนเป็นอย่างยิ่ง

อีกหนึ่งสัญลักษณ์ของความศรัทธาของคนในชุมชนคือ การสืบทอดมามากกว่า 50 ปีของ ประเพณีตักบาตรท้องน้ำ ซึ่งเริ่มจัดขึ้นครั้งแรกในสมัยที่พระครูวิชัยวุฒิคุณ (หลวงปู่ดี สุวัณโณ) เป็นเจ้าอาวาส

“…สู่การพัฒนาตามศาสตร์พระราชาเพื่อความยั่งยืน”

ต่อมาพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 ทรงเห็นว่าชาวบ้านแถบชุมชนบ้านศาลาดินมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ไม่ดีนัก เพราะทำนาได้เพียงปีละครั้งและยังขาดที่ดินทำกิน จึงได้พระราชทานที่ดินแก่ชาวบ้านชุมชนศาลาดินถึง 1,009 ไร่ เมื่อปีพ.ศ. 2519 เพื่อให้ชาวบ้านมีที่ดินทำกินเป็นของตนเอง โดยแบ่งที่ดินเป็นแปลงละ 20 ไร่จัดสรรให้แก่เกษตรกรผ่านสำนักงานปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม โดยมีเงื่อนไขว่าต้องทำการเกษตรเท่านั้น

ซึ่งเกษตรกรในชุมชนได้น้อมรับพระราชทานและพร้อมใจน้อมนำแนวพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียงและเกษตรผสมผสานมาเป็นที่ตั้งเพื่อสามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน

ภูมิปัญญาของชุมชนคลองมหาสวัสดิ์บริเวณตำบลศาลายาได้รับอิทธิพลโดยตรงจากการใช้ชีวิตแบบพึ่งพาตนเองตามวิถีพอเพียง จะเห็นได้จากการร่วมแรงร่วมใจเปลี่ยนต้นทุนทางธรรมชาติมาเป็นผลิตภัณฑ์และบริการท่องเที่ยวต่างๆไปพร้อมกับการอนุรักษ์ธรรมชาติและวิถีชุมชน เช่น การจัดตั้งกลุ่มท่องเที่ยวเชิงเกษตรคลองมหาสวัสดิ์ หรือจะเป็นการจัดการน้ำเสียโดยทุกบ้านจะไม่ปล่อยน้ำเสียลงในแหล่งน้ำธรรมชาติ แต่จะปล่อยลงในบ่อของแต่ละบ้านและทำให้เป็นน้ำใสด้วยจุลินทรีย์สูตรสมุนไพรแล้วจ่ายกลับเข้านาข้าว เป็นต้น

สิ่งน่าสนใจ

2018-11-26T03:09:50+00:00

สาธิตการทำอาหารท้องถิ่น

กิจกรรมสาธิตการทำอาหารท้องถิ่น สาธิตการทำอาหารต่างๆโดยกลุ่มแม่บ้าน นักท่องเที่ยวสามารถนัดหมายเพื่อสร้างกิจกรรมภายในกลุ่มนักท่องเที่ยว หรือกิจกรรมครอบครัวได้ โดยมีเมนูให้เลือหลากหลาย เช่น ข้าวห่อใบบัว (The rice wrapped in Lotus leafRice wrapped in [...]

2018-11-26T03:06:15+00:00

กิจกรรมตามประเพณีตักบาตรท้องน้ำ

กิจกรรมตามประเพณีตักบาตรท้องน้ำ ในวันประเพณีตักบาตรท้องน้ำมีกิจกรรมมากมายตลอดเช้าตรู่ถึงช่วงเย็น โดยประเพณีนี้สืบทอดกันมากว่า 50 ปี จัดขึ้นในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 ตรงกับวันลอยกระทงของทุกปี  ณ บริเวณคลองมหาสวัสดิ์ หน้าวัดสุวรรณาราม ต. ศาลายา อ. พุทธมณฑล [...]

2018-11-21T21:18:35+00:00

ทริปล่องเรือชมสวนเลียบคลองมหาสวัสดิ์

กิจกรรมล่องเรือชมสวนเลียบคลองมหาสวัสดิ์ “ล่องเรือชมสวนเลียบคลองมหาสวัสดิ์” เป็นทริปเรือชม 5 จุดสถานที่ท่องเที่ยว ให้บริการทุกวัน 08:00 - 17:00; โดยระยะเวลาการนั่งเรือท่องเที่ยวนั้น ประมาณ 3 ชั่วโมง ขึ้นอยู่กับการใช้เวลาของนักท่องเที่ยวในแต่ละจุด ความเป็นมาของกิจกรรม [...]

This website uses cookies and third party services. Ok